Onde o mundo se chama Santiago

Estaba alporizada. Tiña tanta carraxe dentro que ben puider facer unha loucura.
Sempre igual, sempre abafando nun como cando tiña dez anos pero non os teño. Queres levar a razón pois moi ben, pero ás veces non a tés, poñas como te poñas. E segue a berrar. Eu no piso de enriba coa porta pechada e ela dálle que dálle abaixo. Desta queda sen gorxa e eu, sen auga no corpo de tanto chorar. Certo é, que cando te portas mellor cunha persoa máis te aldraxan. Pois ata aquí chegamos. Foi dabondo. Se non fose porque levo as de perder...coma sempre nesta casa. ¡Cando chegará o día que marche a Santiago!¡Canto ese berro consola! ¡Iso si que vai ser vida, a universitaria!

Que ben o están a pasar os meus amigos alí. Festa e festa e se aínda queda tempo, festa tamén. Mesmo agora, están en exames e os campións veña á saíren de esmorga. Si que viven ben os condenados. Da universidade pouco contan. Tamén é certo que moito non paran por aqueles lares. Os gandulos van para facer as fotocopias dos apuntes daqueles que si pasan por clase, e pouco máis.

E segue. Mira que ten aguante esta muller. Con esa gorxa debía estar de verdureira na praza. Minto, porque as boas da mulleres que veden os repolos polo menos empregan berros orixinais, esta ten o mesmo responso tódolos días. ¿E por que? Boa pregunta, non sei se baixar e informarme. Ah, si; xa me lembro: debe ser porque cheguei dez minutos tarde ou....¿Por que di que non estudo? Si, coido que é por isto último.

Si,si é que non estudo nadiña....antes sacaba boas notas porque a metade eran infladas e agora que marchei de alí vai resultar que as boas notas veñen por iso precisamente, por non estudar. E así pasa o tempo; a berros. E o peor non son os berros. Porque, claro, eu ben podo marchar, meterme no cuarto e pechar as orellas, se non fose porque xustamente nese intre é cando dan comezo as ameazas. Coma agora; que teño a música acendida pero aposto un dedo do pé dereito a que está a dicir: ti xa verás cando veñan as notas, porque non das pao á auga, chego e estás en internet ou lendo ou facendo non sei que [claro, coitada, como o as de saber se non estás na casa] vas estar castigada toda a avaliación, non vas saír ata o verán e adeus ximnasio, e adeus ordenador e...[aquí é onde colle folgos, respira e segue] e...¿estasme escoitando, Lela? (quito un auricular da orella e respondo sen ter escoitado nada] ¡Si! ( parece que acertei porque o monólogo da comezo de novo) Pois xa quedas avisada e ven a recoller a cociña axiña. E que, nin que o vise. Por riba de burra, abaleada. E alá marcha a pobre da Lela a quitar a mesa e ¡ai! como proteste.¡Cando chegará o día que marche a Santiago!

¡Santiago, Santiago! ¡Que verba tan doce, que sentimentos tan profundos síntoo cando escoito o teu nome! Estremezo de ledicia e ilusión e conto os meses que quedan para atoparme no teu arrolo de nai comprensiva e tolerante. Nai que dá sen recibir, permisiva e cariñosa, chea de coñecementos por ensinar, ansiosa por celebrar unha nova cada día. Si, porque aquí o máximo que celebran é que estea a comida feita, como é o único que non fago e porque non sei que se non....outro galo cantaría.

Pero non creades que so marcho a Santiago de festa. Non, non. Eu principalmente marcho a estudar xornalismo pero hei de ter tempo abondo para todo e aínda me vai sobrar para traballar e sacar uns cartiños...Alí, os días de chuvia vanse reflectir raiolas de sol na miña face. (Ou se non) Xa veredes. Mentres frego penso isto e aquilo e tamén o demais lonxe, porque hai louza coma se comeramos vinte, entón....

Estaremos dous días así, caladiñas, falando o xusto. Iso si, ela mandando, Lela obrando...e todos ledos. Pero non está ben, non señor. Porque a min non me ten que amolar sen ter motivo. Porque ela quererá o mellor para min pero neso estamos de acordo: eu, tamén quero o mellor para min. E quero estudar, sacar a media e ¡liscar!

É sinxelo de todo. Pero...¿Sbedes que pasa? Que tan ameazada non rindo o que teño que render. Fago os exames baixo presión e así non se pode. ¿E para que, para que?
Pois para rematar sacando boas notas e que me de un bico con cara de non ter roto un prato na súa vida e me felicite. E toda a amargura e o poñerme tola, pois coma se nada, que aquí non se amole ningué soride que somos a familia da Casa de la Pradera. ¡Demo de muller! ¡Cando será o día que marche a Santiago!

E marchou. A boa da Leliña fixo as maletas e marchou. Foise esquecendo da súa nai que, entre saloucos de sal e mucosidade dicíalle adeus, do seu pai, que a defendía nas discusións e esqueceuse tamén da súa terra que tantos bos momentos lle trouxo. Foise sen mirar atrás como de Orfeo se tratase pero ¡ai! da pobre Lela, que, coma el, pouco tardaría en voltar a vista atrás.

Os primeiros días todo era novidade e ledicia. A universidade, fermosa: por fora, tradicional, por dentro, moderna. A festa, do mellor. A xente, coma se amigos de toda a vida se tratase. E...¿o silencio? Era a mellor recompensa logo de dezaoito anos. Fitaba queda, á espera....e nada. Nin Lela recolle a roupa, nin Lela prancha, nin Lela non estudas (e agora si que había motivos), nin Lela...¡Que ben estaba en Santiago! Nos primeiros tempos ata mentía para non ter que ir as fins de semana pero logo....

Logo chegaron os exames e a boa de Lela alangreaba. Non só por non ter estudado nada, senón porque levaba tempo sen ir pola casiña e non tiña que comer. E diredes !pois que cociñe! Pero a boa da Lela non sabía, nin xamais aprendera porque sentaba na mesa e tíñaa aí, quente, esperando a ser engulida. ¡Ai, daquel caldiño que facía a mamá, que tanto abominaba (ó caldo e a mamá) e polo que sempre protestaba cando o había! ¡Quen o collera agora! ¡E aqueles pratiños acugulados de pasta, con esa salsiña que se desfacía na boca! ¿Onde quedaron os degoirados?

Os amigos de esmorga tan amiguísimos que fixera nas noites de troula nin se lembraban xa dela. ¡Ai, da mamá que sempre estivera o seu arón disposta a escoitar por moi cansa que viñera! ¿ U-la a mamá agora?

De falcatruada... ¡Que bos momentos pasara Leliña! Momentos, que a deixaron sen un can no peto e forzas para coller os libros. ¡ Ai, da man xenerosa da mamá que daba os cartiños cando era preciso! ¿Onde estaba a carteira agora? ¿Onde o traballo que dicía que ía ter cando estivera aquí?

E Lela, coa morriña propia de quen deixa a súa terra sen ollar cara atrás, botou a chorar. Pero non eran bagoas de carraxe, eran de arrepentimento, de vergonza, de profunda morriña. Agora, e só agora, decatouse de que o mundo non era Santiago, que o mundo empezara cando naceu, no intre que os seus pais con moreas de paciencia, lle inculcaron unha educación, se cadra imperfecta pero entregada coa mellor das intencións. E embazou a fiestra mirando como caia a chuvia, lembrando os berros da súa nai; berros, que tanto estaba a botar de menos agora. E as fazulas tíñaas rubias de vergonza e o corazón meniño de pesadume.

E a min, que a coñecía ben, tamén se me lembraron uns fermosos sons. Os dunha vella serenata estudiantil que escribira Castelao en Os vellos non deben namorarse, que retranqueira dicía algo así como:
“Están as nubes chorando/ por un amor que liscou/ están as rúas molladas/ de tanto como choveu/Lela, Lela, Leliña...sen min non podes, sen min non podes vivir...”

Ou...se cadra ¿non era así?